چرا خداوند بهشت و جهنم را آفريده است شكل بهشت و جهنم چطوري است؟

.....ادامه مطلب.....

پاسخ در چند محور ارائه مي شود:

1. درباره فراز اول پرسش بايد گفت: اگر در يك مدرسه اي برخي دانش آموزان درس و مشق را به خوبي بخوانند و بنويسند، و برخي با بازي گوشي هاي خود نسبت به وظايف درسي خود بي اعتناي كنند و درس نخوانند و به تكاليف خود عمل ننمايند. و از سوي آموزگاران و مسئولين مدرسه همه آن شاگردان يكسان باشند و براي دانش آموزان درس خوان پاداش و براي شاگرداني كه درس نمي خوانند كيفر داده نشود جا دارد اين سوال مطرح شود كه چرا همه شاگردان آن مدرسه به يك چشم ديده مي شود و چرا به شاگردان درس خوان پاداش و به دانش آموزان بازي گوش كيفر داده نمي شود؟

اما اگر به عكس براي شاگردان درس خوان پاداش هاي گوناگون در نظر گرفته شود و از سويي هر سال به كلاس بالاتر برود و آينده خوب داشته باشند، و دانش آموزان بازي گوش كيفر بينند و از ارتقا به كلاس هاي بالاتر محروم شوند. هرگز جاي براي سوال ياد شده نخواهد بود. مسئله خلقت بهشت و جهنم نيز چيزي شبيه همين مثال است. يعني بهشت در واقع پاداش انسان هاي نيكوكار است كه در كلاس دنيا به وظايف و تكاليف خود خوب عمل كرده و خداوند براي پاداش عمل آنها بهشت را با آن همه نعمت هايش خلق كرده است. و براي افراد ناصالح كه در كلاس دنيا به وظايف خود عمل نكرده اند خلق شده است. و اگر چنين نمي شد يعني براي عمل كرد خود و كارهاي نيك پاداش بهشتي داده نمي شد و براي افراد بدكار كيفر جهنمي در نظر گرفته نمي شد. طبيعي بود كه افراد صالح از خداوند گله مند شود كه پس تفاوت خوبان و بدان در چيست؟و چرا همه يكسان شده اند، و يا مظلومان مي گفتند چرا حق شان از ظالم ها گرفته نمي شود و چراهايي از اين قبيل، پس خلقت بهشت و جهنم حكيمانه بوده است و يكي از دلايل بهشت و جهنم آن است كه نيكوكاران در بهشت پاداش بگيرند، و خلاف كارها در جهنم كيفر دريافت كنند.[1]

2. بهشت و جهنم شكلي به معناي شكل هندسي اگر هم دارد شايد براي ما قابل درك نباشد. اما در آيات و روايات درباره اوصاف بهشت و جهنم زياد سخن گفته شده است. مثلاً درباره بهشت در قرآن كريم آمده: (وَ جَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ)[2] يعني گسترده و پهنه بهشت به اندازه آسمان و زمين است. در جاي ديگر فرمود: (جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ)[3] بهشت هاي كه از زير درختان آنها نهرهاي آب روان جاري است. و يا در جاي ديگر فرمود: (لَهُمْ غُرَفٌ مِنْ فَوْقِها غُرَفٌ مَبْنِيَّةٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ)[4] يعني براي پرهيزكاران غرفه هاي است و به فراز آن غرفه هائي ديگر و از زير آنها نهرهاي جاري است. درباره جهنم گفته: واژه جهنم به معناي چاه عميق است. و جهنم هفت در دارد و اين درها طبقاتي هستند كه هر يك بالاي ديگري است[5]. و در قرآن نيز آمده: (لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ)[6] بدان جهنم هفت در است.

3. اما نعمت هاي بهشتي فراوان است كه در اين جا به چند نمونه از آن اشاره مي شود:

1. در بهشت هرگونه نعمت و لذت كه دل انسان بخواهد وجود دارد قرآن فرمود: (وَ فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ)[7] يعني در بهشت آنچه دل مي خواهد و چشم از آن لذت مي برد موجود است.

2. درمورد لباس هاي اهل بهشت فرمود: (وَ يَلْبَسُونَ ثِياباً خُضْراً مِنْ سُنْدُسٍ وَ إِسْتَبْرَقٍ)[8] يعني آنها لباس هاي زيبائي به رنگ هاي سبز از حرير نازك و ضخيم مي پوشند.

3. و نيز آمده: (مُتَّكِئِينَ عَلى فُرُشٍ بَطائِنُها مِنْ إِسْتَبْرَقٍ)[9] اين در حالي است كه آنها به فرش هائي تكيه كرده اند كه آستر آنها از پارچه ابريشمين اسلام ست.

4. و نيز فرمود: (وَ فاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ وَ لَحْمِ طَيْرٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ)[10] يعني ميوه هاي گوناگون و گوشت پرنده هاي مختلف و هر چه مورد علاقه شان باشد.

5. و نيز فرمود: (لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً وَ لا تَأْثِيماً إِلاَّ قِيلاً سَلاماً سَلاماً)[11] يعني در بهشت نه سخن لغو و بيهوده اي مي شنوند، نه گفتاري گناه آلود، تنها چيزي كه مي شنوند سلام است و سلام، آنچه بيان شد تنها نمونه هاي اندكي از پاداش هاي بهشتي است.

4. درباره عذاب هاي جهنم نيز تنها به چند نمونه اشاره مي شود:

1. قرآن كريم فرمود: (إِذِ الْأَغْلالُ فِي أَعْناقِهِمْ وَ السَّلاسِلُ يُسْحَبُونَ فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ)[12] يعني در آن هنگام غل ها و زنجيرها بر گردن آنها قرار گرفته و آنها را مي كشند و در آبي سوزان وارد مي كنند، سپس در آتش دوزخ افروخته مي شوند.

2. و نيز فرمود: (تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ النَّارُ وَ هُمْ فِيها كالِحُونَ)[13] يعني شعله هاي سوزان آتش هم چون شمشيرها به صورت هاي شان نواخته مي شود و در دوزخ چهره اي در هم كشيده دارند.

3. و نيز فرمود: (كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها لِيَذُوقُوا الْعَذابَ)[14] هر گاه پوست هاي تن آنها عريان شد بر اثر آتش، پوست هاي ديگري به جاي آن قرار مي دهيم تا كيفر بچشند. (اعاذنا الله و اياكم و جمعين المؤمنين و المؤمنات)

براي مطالعه بيشتر:

1. ناصر مكارم، پيام قرآن، ج 5 و 6، نشر مدرسه اميرالمؤمنين قم، 1370 شمسي.

2. ناصر مكارم، تفسير نمونه مجلدات: 18 ص 490، 15 ص 35، 8 ص 232، 21 ص 339، 26 ص 232، 14 ص 339، نشر دارالكتب الاسلاميه تهران، 1378 شمسي،

3. امام خميني معاد از ديدگاه امام خميني، نشر موسسه آثار امام، 1378 شمسي.

اشدّ الذنوب ما استهان به صاحبه

سخت ترين گناهان آن است كه گناهكار آن را كوچك شمارد.

نهج البلاغه، حكمت 348.

[1] . ناصر مكارم، پيام قرآن، ج 6، (معاد 2) ص 409، نشر مدرسه اميرالمؤمنين، قم، 1370 شمسي.

[2] . سوره حديد، آيه 21.

[3] . سوره آل عمران، آيه 15.

[4] . سوره زمر، آيه 20.

[5] . ناصر مكارم، پيام قرآن، ج 6، ص 399، نشر پيشين.

[6] . سوره حجر، آيه 44.

[7] . سوره زخرف، آيه 71.

[8] . سوره كهف، آيه 31.

[9] . سوره الرحمن، آيه 54.

[10] . سوره واقعه، آيه 19.

[11] . سوره واقعه، آيه 25.

[12] . سوره مؤمن، آيه 71.

[13] . سوره مؤمنون، آيه 104.

[14] . سوره نساء، آيه 56.